Yeniden Yapım ve Güçlendirme Sürecine Giren Okul Binalarında Yöneticilerin Kriz Yönetimine İlişkin Deneyimleri

Abstract

Bu araştırmanın amacı, İstanbul ili Bakırköy ilçesinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı kamu okullarında yeniden yapım ve güçlendirme süreci geçirmiş olan okulların yöneticilerinin kriz yönetimine ilişkin deneyimlerini araştırmaktır. İstanbul'da artan deprem riski fiziksel yapının iyileştirilmesini zaruri bir ihtiyaç kılmıştır. Bu kapsamda yürütülen yeniden yapım ve güçlendirme çalışmaları eğitim- öğretimi doğrudan etkilemektedir. Bu süreçte okul yöneticileri yalnızca yönetim değil, kriz anlarında liderlik yapma, iletişim kurma, krizi yönetme gibi becerileri kullanmak durumunda kalmaktadır. Nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verilerini 2023-2024 eğitim-öğretim yılı ve öncesinde yeniden yapım ve güçlendirme geçirmiş olan 11 okulda görev yapan 19 okul yöneticisinden oluşmaktadır. Verileri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme benimsenmiştir. Verilerin analizinde tematik analiz tekniklerinden faydalanarak kodlama yapılmıştır. Verilerin analizinde QDA Miner bilgisayar programı kullanılmıştır. Analizler neticesinde krizler üç ana dönemde ele alınmıştır. Yeniden yapım ve güçlendirme öncesinde, sürecinde ve sonrasında olarak ayrılmıştır. Yeniden yapım ve güçlendirme öncesinde taşınma belirsizlikleri, paydaş baskıları, depolama ve ulaşım sorunları öne çıkmaktadır. Süreçte ise artan iş yükü, iletişim yetersizliği, ev sahibi okul ile yaşanan sorunlar, kaynak kısıtlılığı öne çıkmıştır. Sürecin sonunda ise binadaki eksiklikler, yerleşme sorunları, çalışan yorgunluğu, yeni binaya uyum gibi kriz unsurları tespit edilmiştir. Araştırmada kriz yönetimine ilişkin temalar şunlardır: "yönetici davranışları", "iletişim ve koordinasyon", "yönetici tutumları", "karşılaşılan engellerle mücadele", "kriz sonrası değerlendirme". Bu temalara göre yöneticilerin krizleri yönetirken resmi süreçteki aksaklıklar, yetki karmaşası, kriz planlarının eksikliği gibi sorunlar yöneticileri zorlamıştır. Araştırma sonuçlarına göre yeniden yapım ve güçlendirme okul yöneticileri için çok yönlü, belirsizliklerin olabildiği, kararların değişebildiği kriz yönetimi sürecidir. Okul yöneticileri bu süreçlerde kriz yönetim becerilerini geliştirmiş, kurum kültürünü pekiştiren deneyimler yaşamıştır. Araştırma neticesinde kriz sürecinin her aşaması için standartlar belirlenmesi gerektiği, rezerv okul çalışması yapılması, okul yöneticilerine yönelik kriz yönetimi eğitimi sunulması, şeffaf iletişim yöntemleri benimsenmesi önerilmiştir. Araştırmacılar için farklı bölgelerde benzer nitelikte araştırma yapmaları önerilmiştir.