Perakende Satış Mağazalarının İç Ortam Kalitesinin Değerlendirilmesine Yönelik Örnek bir Çalışma

Abstract

Mağazalar, günümüzde yalnızca alışveriş yapılan alanlar olmayıp, aynı zamanda insanların zamanlarının önemli bir kısmını geçirdiği sosyal mekânlar olarak da değerlendirilmektedir. Bu nedenle, kullanıcıların mağaza deneyimini olumlu yönde etkileyebilmek için iç ortam kalitesi parametreleri olarak tanımlanan görsel, işitsel, ısıl, mekânsal konfor ve iç hava kalitesi gibi unsurların tasarım sürecine entegre edilmesi gereklidir. Bu unsurlar, kullanıcı konforunu artırmanın yanı sıra, mağazaların ticari performansını da doğrudan etkilemektedir. Literatürde, mağaza tasarımında marka kimliği, renk ve aydınlatma uyumu, müzik gibi faktörlerin etkisi üzerine çok sayıda çalışma bulunmakla birlikte, iç ortam kalitesine yönelik kapsamlı analizlerin sınırlı olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmalarda genellikle sübjektif değerlendirme yapılmış olup özellikle akustik konfor konusunda ölçüm yapılarak objektif verilerin elde edildiği bir çalışmanın yer almadığı görülmüştür. Mobilya mağazalarında iç ortam kalitesinin araştırılması; mağazaların içerisinde yer alan ürünlerin uçucu organik bileşenler yayarak ortamın hava kalitesini de etkileyebilmesi, işitsel açıdan arka planda sürekli bir müzik yayınının olması ile kullanılan malzemelerin mekânın akustiğine etkisi, görsel olarak mekanda bir çok aydınlatma ürününün ve farklı renklerde iç yüzeylerin yer alması, ısıl konfor açısından HVAC sisteminin sürekli çalıştırılıyor olmasının ortam sıcaklığı ve nemliliğine etkisinin olması gibi faktörler nedeniyle de önem taşımaktadır. Bu çalışmada, mağazacılık kavramları ile birlikte kullanıcı konforunu etkileyen iç ortam kalite parametreleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve İstanbul'da uluslararası bir perakende mobilya mağazasında bu parametreler ölçüm yapılarak objektif olarak analiz edilmiştir. Çalışma sürecinde, ilgili standartlar ve yasal düzenlemeler de göz önünde bulundurulmuştur. Araştırma sonucunda, sürdürülebilir bina tasarımı hedefleri doğrultusunda, yapının gelecekteki ihtiyaçlara uygun şekilde tasarlanmasının ve sağlıklı bir iç ortam yaratmanın önem taşıdığı ortaya konulmuştur. Ölçüm değerleri sağlanması gereken değerlerle karşılaştırılarak elde edilen sonuçlara göre mekâna yönelik öneriler sunulmuştur. Bu çalışma, tasarımcılara rehberlik etmekle kalmayıp, aynı zamanda literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır.