Sanatta Disiplinlerarasılık ve Türk Grup Espas

Abstract

Güncel sanat, küresel ölçekte yaşanan sosyo-politik, kültürel ve teknolojik dönüşümler doğrultusunda yalnızca biçimsel değil, kavramsal düzlemde de yeniden tanımlanmakta; disiplinler arası ilişkiler aracılığıyla toplumsal ve mekânsal dönüşümlere eşlik eden kültürel bir pratik hâline gelmektedir. Bu bağlamda disiplinlerarası sanat, mimarlık, plastik sanatlar ve tasarımın sosyoloji, şehircilik ve felsefe gibi alanlarla buluştuğu, sınırların geçirgenleştiği bir yaklaşımı temsil eder. Bu yaklaşım, yalnızca yöntemsel değil, aynı zamanda estetik ve düşünsel düzlemde "yeni bir dünya" tahayyülünün bir aracı olarak değerlendirilmelidir. II. Dünya Savaşı sonrası Avrupa'da oluşan yeniden yapılanma sürecinde, Fransa'da kurulan Groupe Espace, sanatın mekân, toplum ve yaşamla bütünleşmesini amaçlayan disiplinlerarası sanat anlayışının öncü örneklerinden biridir. Bu anlayış, Türkiye'de de karşılık bulmuş; modernleşmeci kültürel politikaların etkisiyle Türk Grup Espas adı altında benzer bir kolektif üretim modeli gelişmiştir. Türk Grup Espas, sanatı yalnızca estetik bir alan değil, toplumsal dönüşümün bir aracı olarak ele almıştır. Bu çalışmada, Türk Grup Espas'ın oluşum süreci, sanatçı profilleri ve Batı'daki sanat hareketleriyle kurduğu ilişki ele alınmış; bu bağlamda değerli katkılarıyla sürece yön veren Prof. Dr. Mehmet Üstünipek ve Doç. Dr. Reyhan Uludağ Eraslan'a teşekkür edilmiştir.