Hukuk Muhakemeleri Kanunu Hükümlerine Göre Eski Hâle getirme

Abstract

Yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülebilmesini sağlamak amacıyla usûli işlemlerin yapılması belirli sürelere tabi tutulmuş ve taraflar için öngörülen kesin sürelere uyulmaması, süreye riayet etmeyen tarafın o işlemi yapma hakkının ortadan kalkması şeklinde yaptırıma bağlanmıştır (m.94/3). Taraflar için belirlenen kesin sürelere riayetsizliğin sonucu bazen kesin süre içinde işlem yapmayan taraf aleyhine davanın sonuçlanmasını sağlayacak kadar ağır olabilir. Ancak kesin süre, kendisine süre verilenin elinde olmayan sebeplerle de kaçırılmış olabilir. Kesin süreye uyulmamasının yaptırımını (m.94/3) istisnasız uygulamak, aşırı bir şekilciliğe dolayısıyla şeklin esasın önüne geçmesine yol açar. Bunu öngören kanun koyucu eski hâle getirme kurumunu (m.95-101) kabul ederek elde olmayan sebeplerle kesin sürenin kaçırılmış olması halinde ortadan kalkmış olan o işlemi yapma hakkının tekrar elde edilmesine olanak sağlamıştır. Bu çalışmayla, Hukuk Muhakameleri Kanunu hükümlerine göre eski hâle getirme yoluna başvuru koşullarını, eski hâle getirme usûlü bağlamında talebin şekil ve kapsamı, talebi inceleyecek mercii, bu merciin yapacağı inceleme ve bu konuda verilecek kararlar izah edilmektedir.