İşletmelerde Mobbingin İş Tatmini ve Çalışan Performansına Etkisinin İncelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, işletmelerde mobbingin iş tatmini ve çalışan performansına etkisini incelemektir. Bu amaca uygun olarak ele alınan değişkenlerin birbirleri ile birlikte değişim ilişkisi, sosyo-demografik değişkenlerle arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma, nicel bir araştırma olup ilişkisel tarama modelindedir. Araştırma İstanbul ilindeki işletmelerinde 280 çalışan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucuna göre; katılımcıların olumsuz davranış görmeleri düşük seviyede çıkmıştır. İş doyum ortalamanın üstünde olduğu ve performanslarının yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Cinsiyete göre incelemede; olumsuz davranış, iş doyum ve bireysel iş performansı düzeylerinin kadın ve erkeğe göre farklılaşmamaktadır. Dış doyum alt boyutu ve Minnesota İş Doyum Genel Ölçeğinde ise erkeklerin dış doyum ve Minnesota İş Doyum Genel algıları kadın katılımcılardan daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Olumsuz davranış, iş doyum ve bireysel iş performansı düzeylerinde; görev alt boyut ile yaş değişkeni arasında anlamlı bir farklılık çıkmıştır. Olumsuz davranış, iş doyum ve bireysel iş performansı ile aylık geliri durumlarına göre farklılık çıkmamıştır. Olumsuz davranış, iş doyum ve bireysel iş performansı kurumda çalışma süresi grupları arasında anlamlı bir farklılık çıkmıştır. Buna göre 1-5 yıl arası çalışanların olumsuz davranış ölçeğindeki görev algısı 6-10 yıl arası ile 11-15 yıl arası çalışanlara göre daha yüksek çıkmıştır. Olumsuz davranış, iş doyum ve bireysel iş performansı ile eğitim durumları grupları arasında iç doyum, dış doyum ve Minnesota İş Doyum Genel Ölçeği hariç istatistiki olarak farklılık çıkmamıştır. Olumsuz davranış genel ölçeği ile Minnesota iş doyum genel ölçeği arasında orta düzeyli, negatif ve anlamlı bir ilişki çıkarken Minnesota iş doyum genel ölçeği ile performansı genel ölçeği arasında düşük düzeyli, pozitif ve anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Ancak olumsuz davranış genel ölçeği ile performansı genel ölçeği arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki çıkmamıştır. Regresyon analizi sonucunda bağımsız değişkenler olarak ele alınan olumsuz davranış düzeyinin bağımlı değişken olan Minnesota iş doyum üzerine olumlu ve anlamlı etki ettiği bulunmuştur. Katılımcıların olumsuz davranış ölçeğinin sosyal ilişkiler alt boyutu Minnesota iş doyum algılarını negatif yordamaktadır.