Resimli Çocuk Kitaplarıyla Çocuklar için Felsefe: Öğretmenlerin Görüşleri

Abstract

Bu araştırma, öğretmen görüşleri doğrultusunda, Çocuklar için Felsefe (P4C) etkinliklerinde resimli çocuk kitaplarını kullanma amaçlarını, uygulama süreçlerine ilişkin deneyimlerini, tercih edilen kitapların içerik ve biçimsel özelliklerini ve bu etkinliklerin çocukların gelişimine etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın modeli temel nitel araştırmadır. Araştırmanın katılımcılarını, Türkiye'nin farklı illerinde görev yapan, Çocuklar için Felsefe (P4C) eğitimi almış ve en az iki aydır Çocuklar için Felsefe etkinlikleri uygulayan toplam 10 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcılar, bu üç ölçüt temel alınarak amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; elde edilen görüşmeler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin resimli çocuk kitaplarını yalnızca görsel açıdan zengin materyaller olarak değil, aynı zamanda çocukların düşünme, sorgulama, empati kurma ve kendini ifade etme becerilerini destekleyen etkili uyaranlar olarak değerlendirdiklerini ortaya koymuştur. Öğretmenlerin kitap seçiminde özellikle görsel estetik, çocukların gelişim düzeyine uygunluk, sade ve anlaşılır dil kullanımı, açık uçlu temaların bulunması ve ahlaki değerlerin dolaylı biçimde sunulması gibi ölçütlere öncelik verdikleri belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin kitapları kullanırken çeşitli pedagojik stratejiler geliştirdikleri; hikâyelerin sonunu açık bırakarak çocukların düşünme süreçlerine aktif katılımını sağlama, metnin içeriğinden yola çıkarak düşündürücü sorular yöneltme ve görseller aracılığıyla çocuklarda detay farkındalığı oluşturma gibi uygulamaların öne çıktığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, resimli çocuk kitaplarının Çocuklar için Felsefe etkinliklerinde etkili birer uyaran olarak kullanılabileceğini ve bu kitapların okul öncesi dönemdeki çocukların bilişsel, dilsel ve sosyal-duygusal gelişimlerini destekleyen önemli araçlar olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, nitelikli kitap seçimi ve pedagojik açıdan bilinçli kullanımın, çocukların felsefi düşünme becerilerinin gelişimine anlamlı katkılar sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.