Örgütsel Dışlanmanın Örgütsel Mahkumiyete Etkisinde Örgütsel Güvenin Aracı Rolü

Abstract

Bu araştırmanın temel amacı, örgütsel dışlanmanın çalışanlarda örgütsel mahkûmiyet duygusunu nasıl etkilediğini ve bu ilişkide örgütsel güvenin aracı bir rol oynayıp oynamadığını incelemektir. Çalışma kapsamında, örgütsel dışlanma, bireylerin işyerinde kasıtlı ya da farkında olmadan sosyal etkileşim dışında bırakılma deneyimi olarak ele alınmıştır. Örgütsel mahkûmiyet ise bireyin kuruma gönülsüz biçimde bağlı kalması, adeta bir mecburiyet duygusuyla hareket etmesi biçiminde tanımlanmıştır. Bu iki kavram arasındaki psikolojik geçişkenliği anlamlandırmak üzere örgütsel güven değişkeni aracı olarak modellenmiştir. Araştırma, nicel bir yaklaşımla gerçekleştirilmiş olup veriler 339 katılımcıdan toplanmıştır. Ölçekler aracılığıyla elde edilen veriler SPSS ve PROCESS Macro (Model 4) kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, örgütsel dışlanmanın örgütsel mahkûmiyeti pozitif yönde etkilediğini, ancak bu etkide örgütsel güvenin anlamlı bir şekilde aracı rol oynadığını göstermektedir. Özellikle yöneticilere ve kuruma duyulan güvenin bu ilişkide belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Sonuçlar, örgütsel bağlamda dışlanmanın yalnızca sosyal değil, aynı zamanda psikolojik bir tehdit oluşturduğunu ortaya koyarken; güven ortamının bu tehditleri kısmen tamponlayabileceğini göstermektedir. Bu bulgular, örgüt yöneticilerine kapsayıcı iletişim, adaletli liderlik ve güven temelli ilişkiler kurma konusunda önemli sorumluluklar yüklemektedir.