Manzum Akaid-Nâmelere Bir Örnek: Ferdî'nin Âmentü Şerhi

Abstract

Çok zengin içeriğe sahip olan klasik Türk şiiri din-tasavvuf, mitoloji, sosyal hayat, astronomi, kültür, musiki gibi kaynaklardan beslenerek geniş bir edebî tür hazinesine erişmiştir. Bunlar içinde dinî mevzuları konu edinen türler de yer almaktadır. Birçoğu medrese tahsili görmüş klasik şairler dinî bahislerden sadece ilham almakla kalmamış bizzat bu hususları işleyen eserler kaleme almıştır. Bunun yanında şairlik iddiası olmasa da dinî meseleleri daha rahat öğretmek ve geniş kitlelere hitap etmek isteyen ilim erbabı da bu sahada ürünler vermiştir. Akaid-nâme manzumeleri bu eserler arasında sayılabilmektedir. Çalışmaya konu olan eser, Ferdî mahlaslı bir şaire ait bir manzum Âmentü şerhidir. Âmentüde yer alan esasların akaidin temelini teşkil ettiği düşünüldüğünde bir akaid-name olarak değerlendirebileceğimiz eserin iki nüshası tespit edilmiştir. Çeviri yazı metin verilmeden önce çalışmayı desteklemesi amacıyla Türk edebiyatında manzum dinî eserler ve bilhassa akaid-nâmeler hakkında tanıtıcı bilgiler verilmiştir. Daha sonra eserin nüshaları, adı, müellifi, yazılış sebebi, şekil ve muhteva özellikleri ele alınmıştır. Bu maddelerde tartışma ve değerlendirmeler yapılıp metin kısmına geçilmiştir. Bilhassa eserin müellifi hususunda mevcut bilgiler tartışılmaya açılmış, yeni veriler ışığında konu tekrar değerlendirilmiştir. Çalışmanın nihayetinde ele geçen veriler sonuç bölümde aktarılmıştır.