Genç Temuçin Romanında Halk Kültürü Unsurları

Abstract

Geleneksel anlatıların edebi eserde nasıl kullanıldığıyla, tarihi kaynaklarda yer alan bilgilerle edebi eser arasındaki bağlantılarla ilgili bir yazıdır. Önce Genç Temuçin romanında anlatılan hayat hikâyesinin Lord Raglan’ın ve Özkul Çobanoğlu’nun epik kahraman kalıplarıyla olan ortaklıkları üzerinde durulmuştur. Cengiz Han’ın hayatının anlatıldığı Cengiznâme’deki biyografik kalıp da bunlarla benzeşmektedir. Daha sonraki bölümlerde, romanda yer alan halk kültürüyle ilgili unsurlar alt başlıklar halinde incelenir. Gök Tanrı başlıklı alt bölümde, romandaki bu inanışın açıklaması yapılmaktadır. İlah Ötegey başlığı altında ise onun, Gök Tanrı ile insanlar arasında aracılık yapan bir kutsal ruh olduğu, romandan örnekler verilerek açıklanır. Romanda geçen Ak Şabek ise bir puttur. Totem Hayvanlar adlı bölümde romanda geçen kurt, öküz, kaplan gibi totem hayvanlarıyla ilgili unsurlar açıklanmıştır. Şaman alt başlığında ise, romanda yer alan şamanlarla ilgili tespitler yer almaktadır. Türeyiş Efsaneleri bölümünde romanda geçen, Bozkurt ve Alageyik’ten türeyiş efsaneleri, özellikle Alan Goa üzerinde durulur. Dağ başlıklı alt bölümde de romanda yer alan Burhan Dağı’nın mitolojik açıdan izahı yapılır.