Türkiye’de Siyasi Parti Üyelerinin İhracına İlişkin Kararların Yargısal Denetimi

Abstract

Türkiyede, Siyasi Partiler Kanununa göre, üyelerin siyasi partilerden ih- raç edilmesi kararları yargı tarafından esastan denetlenememektedir. Bunun anlamı yargının sınırlı bir denetim yetkisine sahip olduğu ve sadece şekil açısından bir değer- lendirmede bulunabileceğidir. Böylece söz konusu düzenleme ile parti içi çoğunluklara,üyeleri partiden çıkarmak ve parti disiplinini sağlamak için neredeyse yargısal denetimetabi tutulmayan önemli bir yetki verilmiş olmaktadır. Fakat diğer taraftan, bu yetki etkinyargısal denetim olmaması nedeniyle çoğunluk hakimiyetinin gerçekleştirilmesi için biraraç olarak da kullanılabilir. Bu nedenle kuralın varlığı ve uygulaması, sadece partiüyelerini etkilememekte aynı zamanda ilgili düzenleme parti içi demokrasiyi de etkile- mektedir. Bu çerçevede, mevcut düzenleme ve ilgili mahkeme kararları, yasama veyürütme organlarının bakış açısını belirleyebilmek için tarihsel bir yaklaşımla ele alına- caktır. Sonunda da, hem parti özgürlüğ ünü hem de bu kararlar üzerinde etkin yargısaldenetimi amaçlayan bir öneri sunulacaktır.