Türk Atasözlerindeki Yapısal Benzerlik Üzerine Dizibilim ve Dizimbilim Bakımlarından Bir İnceleme

Abstract

Bildiri, Giriş, Kapsam ve Amaç, Yöntem, İnceleme ve Bulgular, Sonuç ve Kaynaklar başlıklı kısımlardan oluşmuştur. İnceleme 9500 Türk atasözü evreninden seçilen 950 atasözü bütüncesi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Atasözleri öncelikle yapısal bakımdan değerlendirilmiş, dizisel ve dizimsel ilişkileri, yapısal benzerlikleri ve bunların sayısal dağılımları ve oranları belirlenmeye çalışılmıştır. Değerlendirme sonucunda 950 atasözünün 483 tanesinin çok dizili (yaklaşık %51), 467 tanesinin ise tek dizili yapılardan oluştuğu, çok dizili yapıların 445 tanesinin iki dizili (%92), 11 tanesinin üç dizili (%2) ve 27 tanesinin de dört dizili (%7) yapılardan oluşturduğu belirlenmiştir. Kendileri şiir olmadıkları halde şiirsel biçim ve anlatım özellikleri gösterdikleri, dizisel ve dizimsel bakımlardan çok güçlü sahip oldukları ve Türk dilinin güçlü ve zengin bir dil olmasını yalnızca atasözlerinin bile gösterebileceği ifade edilmiştir.