İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY10712 Numarada Kayıtlı Şiir Mecmuasının Transkripsiyonlu Metni ve "Mecmuaların Sistematik Tasnifi Projesi"ne (MESTAP) Göre Tasnifi

Abstract

Bu çalışma İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi NEKTY10712 numarada kayıtlı şiir mecmuasının transkripsiyonlu metni ve MESTAP'a göre tasnifinden oluşmaktadır. Derleyicilerinin estetik beğenilerine göre seçtikleri şiirleri bir araya getirdikleri mecmualar, yalnızca bilinen şair ve manzumeleri değil, aynı zamanda edebiyat tarihinde yeterince tanınmamış ya da zamanla unutulmuş pek çok şair ve şiir örneğini de içermektedir. Mürettiplerinin edebî zevkleri ve birikimleri doğrultusunda şekillenen bu mecmualar, yalnızca içerik bakımından değil, aynı zamanda kaleme alındıkları dönemin kültürel, dilsel ve edebî özelliklerini yansıtmaları açısından da klasik Türk edebiyatı araştırmaları için birincil kaynak niteliği taşımaktadır. Söz konusu mecmua da, diğer benzerleri gibi dönemin edebî, kültürel ve dilsel özelliklerine dair önemli veriler sunmaktadır. Bu tezde incelenen mecmua, 15. ve 17. yüzyıllar arasında yaşamış şairlerin eserlerini içermektedir. XVII. yüzyılda tertip edildiği tahmin edilen ve toplam 71 varaktan oluşan mecmuada, 87 farklı şaire ait 634 şiir yer almaktadır. Bu şiirlerin 182'si Farsça, 452'si ise Türkçedir. Mecmuanın müellifi, katalog kayıtlarında Ahmed Vâlî olarak belirtilmiş olsa da, mecmua içerisinde bu ismi doğrulayacak herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır. Kaynaklarda adı geçen tek Ahmed Vâlî'nin Yenipazarlı Ahmed Vâlî olduğu dikkate alındığında, müellifin bu kişi olma ihtimali oldukça düşüktür. Bu mecmua, içerdiği şair sayısı ve kullanılan aruz kalıplarının çeşitliliği bakımından dikkate değer bir zenginlik göstermektedir. Özellikle 16. ve 17. yüzyıllarda yaşamış şairlerin ağırlıkta olduğu görülmekle birlikte, daha az bilinen veya klasik kaynaklarda adı geçmeyen bazı şairlere ait manzumeler de mecmuada yer almaktadır. Bu yönüyle mecmua, sadece edebî içerik bakımından değil, şiir anlayışı, şair tercihleri açısından da bir kaynak niteliğindedir. Üzerinde çalıştığımız mecmuanın tez olarak hazırlanmasıyla MESTAP projesi kapsamında bilim dünyasına katkı sunulması amaçlanmaktadır.