Bolgay, bolga, ola Üzerine

Abstract

Türkçede var oluş bilgisi ifade eden fiillerin, dilbilgisi unsuru olarak farklı işlevler üstlendiği bilinen bir husustur. İlk metinlerden itibaren cevher fiili olarak kullanılan er- fiilinin, bu görevinden başka, bazı teşkillerde “ihtimal” bildirme işleviyle kullanılması yapılan birçok çalışmada ele alınmış bir konudur. Tarihî süreçte, Türkçede, ana yardımcı fiil olarak er- fiiline eşlik eden bir unsur bol-/ol- fiilidir. Bu fiil de, er- fiiline paralel olarak, farklı işlevlerle kullanılmıştır. Bunlardan biri olan bildirme işlevi yapılan çalışmalarda ele alınmış olsa da, bol-/ol- ile oluşturulan bazı teşkillerin “ihtimal” bildirme işlevi, üzerinde fazla durulmuş bir konu değildir. Bu çalışmada bol-/ol- fiili ile oluşturulan bolgay, bolga, ola yapılarının ihtimal bildirme işlevi tarihî metinlerden ve Anadolu ağızlarından verilen örneklerle değerlendirilecektir.