Earthquake Effects on Vernacular Buildıngs: An Examplary Study in Çerkeş/Çankırı

Abstract

Bir yarımada üzerinde yer alan Tarihi İstanbul’un kuruluşundan itibaren tüm dönemlerine tanıklık eden İstanbul Deniz Surları, günümüze ulaşan izleriyle kentin kültürel ve arkeolojik mirasının başlıca unsurlarındandır. Deniz Surları, yarımadanın doğu ucunda kurulan bir Megara yerleşimine dayanan kentin, Roma egemenliğine geçmesinin ardından, MS 4. yüzyılda, İmparatorluğun yeni merkezi Konstantinopolis’e dönüşmesi ve MS 5. yüzyılda, yarımadanın neredeyse tümünü kaplayan nihai sınırlarına kavuşmasına paralel bir yapım süreci geçirmiştir. Artan tehditler neticesinde, Ortaçağ boyunca büyük önem taşıyan şehir surları, 15. yüzyılın ortasında, Osmanlılar’ın Konstantinopolis’i fethinin ardından önemlerini gün geçtikçe kaybetmişlerdir. 19. yüzyılda, Osmanlı askeri yapısının değişimiyle surlar işlevlerini tümden yitirmişler; büyük çaplı hasar ve kayıpları ilk bu dönemde yaşamışlardır. Cumhuriyet döneminde gerçekleşen planlama ve bayındırlık etkinlikleri ise, surlardaki tahribat ve kayıpların giderek artmasına neden olmuştur. Bugün, İstanbul Deniz Surları’nın bazı bölümleri ayaktadır. Üstelik, sahil surlarının ilk yapımlarındaki kıyıyla olan özgün ilişkileri, yarımadanın iki yönünde de sahil şeridinin genişlemesi sonucu yok olmuştur. Bu makalede, Deniz Surları’nın günümüze ulaşan bölümleri incelenerek, karşı karşıya oldukları koruma sorunları araştırılmıştır. Yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde, Deniz Surları’nda, doğal etkenlere, planlama kararları ve uygulama hatalarına, yasal ve yönetsel meselelere ve ekonomik ve sosyal nedenlere bağlı olarak ortaya çıkan koruma sorunları irdelenmiştir.