Türkiye’de Hizmet Veren Otomotiv Firmalarının Veri Zarflama Analizi Yöntemi İle Performanslarının Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışma Türkiye’de üretim/montaj yapan otomotiv firmalarının etkinlik analizlerinin ölçülmesi için yapılmıştır. Çalışmada etkinlik analizinde kullanılan yöntemlerden olan Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılmıştır. VZA yöntemine göre fırmalarm/şubelerin/işletme birimlerinin etkinliğinin belirlenmesinde girdilerin çıktılara oranını temel alan bir hesaplama yöntemidir. Yapılan hesaplamalar sonucunda etkin olmayan noktalar ve hangi senaryolar ve referans olarak kullanılabilecek karar noktalarına ilişkin bilgiler elde edilir. Bu çalışma Türkiye’de hizmet veren 14 otomotiv firmasının aynı girdi çıktı değerleri kullanılarak etkinlik performanslarının belirlenmesinde ve buna bağlı olarak etkinlik değerleri düşük olan firmalar için hangi girdi/çıktı oranlarını yükselterek istenilen etkinlik düzeyine ulaşabileceğini görüntülemek amacıyla yapılmıştır. Veri zarflama analizi yönteminde kullanılan temel modeller CCR (Charnes-Cooper-Rhodes) modeli ve BCC (Banker-Charnes-Cooper) modeli şeklindedir. CCR modeli toplam etkinliği ölçen bir yöntemken BCC modeli benzer ölçekteki birimleri birbirleriyle kıyaslayarak sadece teknik etkinliği ölçmektedir. Bu çalışmada CCR modeli ve BCC modeli ayrı ayrı uygulanıp sonuçlar gözlemlenmiştir. Belirlenen girdi ve çıktılara göre yapılan VZA yöntemi sonucunda 14 otomotiv firmasının etkinlik düzeyleri Türkiye bazında belirlenmiştir. Etkinlik düzeyinin altında kalan firmalar için hangi girdi çıktı değerlerini arttırarak ve hangi firmayı referans alarak etkinlik düzeyine ulaşabileceği bilgilerine ulaşılmıştır.