Bilgi Ekonomisi Ve Türkiye

Abstract

Toplumsal refahın yükseltilebilmesi, sürdürülebilir büyüme ve istihdam artışının sağlamasıyla mümkündür. Uluslararası rekabet gücünü artırmak, verimlilik artışına, emek ve kaynak yoğun ürünlerde uzmanlaşmadan katma değeri yüksek, bilgi ve teknoloji yoğun, talep ve gelir esneklikleri yüksek ürünlerin üretimine doğru bir yer değiştirmeye ve nihayet teknolojik yetenek edinimine bağlıdır. Teknolojik yetenek edinimi sürecinde bazı teknolojik faaliyetler, yayılma özellikleri nedeniyle kritik öneme sahiptir. Bu türden jenerik teknoloji alanlarından biri de bilgi teknolojileridir. Bilgi teknolojilerinin yarattığı bilgi ekonomilerinde değer yaratma süreci bilgiye dayanmaktadır. Bilgi üretme, dağıtma, toplama ve işleme çerçevesindeki uğraşların çoğaldığı, üretim ve istihdamda bilgi ve yenilik üretiminin belirleyici olduğu toplumlar ise bilgi toplumları olarak adlandırılmaktadır. Günümüzde refah düzeyi ve rekabet gücü yüksek olan ülkeler, bilgi toplumları olarak öne çıkmaktadır. Temel resmi belgelerinde de görüldüğü üzere Türkiye’nin en önemli hedeflerinden biri bilgi toplumuna dönüşmektir. Bu amaçla kalkınma planları, strateji belgeleri, eylem planları hazırlayan Türkiye’nin, bilgi toplumuna dönüşüm sürecinin neresinde olduğu sorusunun cevabı önemlidir. Bu çalışmada, Türkiye’de bilgi toplumuna dönüşme adına atılan adımlar değerlendirilecek, ekonomik, beşeri ve altyapısal kriterler çerçevesinde Türkiye’de bilgi ekonomisinin büyüklüğü tespit edilmeye çalışılacak, Dünya Bankası’nın ölçümlerde ve uluslararası karşılaştırmalarda kullandığı Knowledge Economy Index (KEI) ve Knowledge Index (KI) çerçevesinde Türkiye’nin uluslararası ölçekteki konumu değerlendirilecektir.