Bıst-100 Getirileri, Dış Ticaret Açığı Ve Enflasyon Büyümesinin Nedensellik Açısından Analizi

Abstract

Finansal ve iktisadi göstergeler arasındaki etkileşim özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler açısından büyük önem arz etmektedir.Borsa İstanbul (BIST), genç ve dinamik yapısıyla reel ekonominin can damarı olan şirketler açısından gerek alternatif bir fon kaynağı olması gerekse talep yaratma fonksiyonu neticesinde sermayenin tabana yayılmasına olanak vermesi açısından son derece önemli bir kurumdur.Bu çalışmada; Vektör Otoregresyon (VAR) ve Granger Nedensellik Analizleri kapsamında BIST getirileri, dış ticaret açığı ve enflasyon arasındaki etkileşim incelenmiştir. Metodolojik çalışmanın bulgularına göre, BIST – 100 endeksi getirileri ile dış ticaret açığı arasında ve BIST – 100 endeksi getirileri ile enflasyon büyüme oranları arasında tek yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır.Borsaya kote olan şirketlerin büyük çoğunluğunun imalat sektörü odaklı olduğu göz önüne alındığında, sağlanan fon kaynaklarının gerek duran varlıklarda yatırıma gidilmesi gerekse satış hacminin arttırılması yönünde kullanılması ithalat kaleminde artışa neden olabilmekte ve bu durum da dış ticaret açığını tetikleyebilmektedir. Artan üretim kapasitesine paralel olarak, sermayenin tabana yayılması ve gözlemlenen talep artışı bir yandan büyümeyi desteklerken diğer yandan da enflasyonist bir ortam yaratılmasına neden olabilmektedir. Borsa İstanbul’un Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisinin kapsamlı olarak anlaşılabilmesi adına, çalışmanın, gerek metodoloji gerekse iktisadi ve finansal performans göstergeleri bağlamında genişletilmesi planlanmaktadır.