Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06.11.2025 Tarihli Kararı Işığında İrade Beyanında Bulunma Borcuna İlişkin İlâmların ve İlâm Niteliğindeki Arabuluculuk Anlaşma Belgelerinin İcrası Sorunu

Abstract

Bu çalışmada, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06.11.2025 tarihli kararı çerçevesinde, irade beyanında bulunma borcuna ilişkin ilâmların ve ilâm niteliğindeki arabuluculuk anlaşma belgelerinin İcra ve İflâs Kanunu’nun 30. maddesine göre icrasının mümkün olup olmadığı incelenmektedir. İsviçre Federal Usûl Kanunu’nun 344. maddesi ile Alman Medenî Usûl Kanunu’nun 894. maddesine göre, borçlu irade açıklamasında bulunmaya mahkûm edilmişse, hüküm kesinleştiği anda açıklama yapılmış sayılır. Burada irade beyanına ilişkin hüküm, inşaî niteliği haiz bir hüküm olmayıp, eda hükmü olarak kabul edilir. Türk hukukunda, İsviçre ve Alman hukukunda olduğu gibi özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle hukukumuzda irade beyanında bulunma borcu içeren bir ilâmın İcra ve İflâs Kanunu’nun 30. maddesine göre icrasının sağlanması gerekir. Arabuluculuk anlaşma belgeleri belirli koşulları taşıması durumunda ilâm niteliğinde belgelerden sayılır. Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklar arabuluculuğa elverişlidir. Kira ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlığa ilişkin arabuluculuk anlaşma belgesi de ilâmlı icranın dayanağını oluşturabilir. Bu çerçevede, kira sözleşmesi yapma borcunun da arabuluculuğa elverişli olduğu ve bu konudaki arabuluculuk anlaşma belgesinin ilâmlı icranın dayanağını oluşturabileceği kabul edilmelidir. İcra ve İflâs Kanunu’nun 343. maddesinin irade beyanında bulunma borçlarına ilişkin ilâm niteliğindeki belgelere dayalı ilâmlı icra takiplerinde uygulanamaması, bu belgelere dayalı ilâmlı takip başlatılmasına engel değildir.