H Sınai Mülkiyet Kanunu’na Göre Tasarımların Hükümsüzlüğü*

Abstract

Tasarım, bir fikri çabanın sonucunda ortaya çıkan ürünün tamamı veya bir parçası üzerindeki hakkın bütünü olarak ifade edilir. Tasarımla- rın hukuken korunabilmesi için yeni ve ayırt edici nitelikte olması, ilgili ürünün teknik zorunluluğun sonucunda ortaya çıkmış olmaması, kamu düzeni ve genel ahlâka aykırı olmaması ve tasarım üzerindeki hakkın gerçekten o tasarımı ortaya çıkaran hak sahibine ait olması gerekir. Bu şartları taşımıyor olması halinde tescil edilmiş olan bir tasarımın hüküm- süz kılınması gerekecektir. Türk hukukunda bir tasarımın hükümsüz kılınması ancak mahkeme kararıyla mümkün olabilir. Bu çalışmada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) hükümleri kapsamında tasa- rımların hükümsüzlüğü hâlleri ve hükümsüzlük kararının hukukî sonuç- ları Avrupa Birliği 6/2002 sayılı Topluluk Tasarımları Hakkında Konsey Tüzüğü (ABTasT) ile Avrupa Birliği Tasarımların Hukuki Koruması Hakkında Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi (ABTasD) hükümleriyle birlikte incelenecektir. Tasarımların kısmi hükümsüzlüğü çalış- manın hacmini genişleteceği düşüncesiyle kapsam dışı bırakılmıştır.