Siberpunk Sinema Anlatılarına Bahtin’in Kavramlarıyla Bakış

Abstract

Bilimkurgu, modem zamanların en ilgi çekici türlerinden olmasının yanında, insanlığın geleceğine dair söylediği teknolojiye dayalı yenilikçi söylemiyle de yığınların beğenisine uygun ürünler üretmeyi sürdürmektedir. Geleceğe yönelik mitler ve hikayeler, insanlığın ortak bilincinde benzer merak ve dürtüler uyandırmaktadır. Bilimkurgunun Sanayi Devrimi’ne bağlı modem tarihçesi, ütopya konulu pek çok devrim öncesi eserde izlerine rastlanacak kadar da kök sahibidir. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında edebiyat alanında ortaya çıkan bilimkurgu, sinemaya da erkenden işlemiştir. Bir bakıma birlikte yeşeren iki ayrı oluşumun en belirgin ortak besin kaynağı teknoloji ve edebiyattır. Tarih sahnesine çıktığı ilk yıllarında ucuza erişilebilen kitlesel eğlence aracı olarak görülen sinema, anlatının görüntüde işlevsel olduğunun ayırdma varıldığı anda, edebiyatı yazılı kaynak olarak kullanmaya başlamış ve ilk örneklerinden birinde de bilimkurguyu tür olarak benimsemiştir. Yirminci yüzyılda, özellikle II.Dünya Savaşı sırasında teknolojinin akıl almaz hızda gelişmesine karşın, toplumun yaşam kalitesinin bir o kadar hızlı düşüş gösterdiği gözlenmiştir. 1980’lere gelindiğindeyse, teknolojiye ulaşılabilirliğin halk için kolaylaşmasına karşın, liberal ekonomi politik sistemlerin yaşattığı buhran yeni bir alttürün doğmasına neden olmuştur. Alanında yenilikçi söylemlerde bulunan edebiyat kuramcısı Mihail Bahtin’in ortaya koyduğu kavramlar bu alttürü ele almada oldukça işlevseldir. Bu araştırmanın amacı da bilimkurgu alttürü olan siberpunk sinema yapıtlarının zaman içerisindeki dönüşümlerini Bahtin’in kavramlarıyla ele almaktır. Son dönemlerde yeniden uyarlanan siberpunk filmler, öncülleriyle karşılaştırmaya olanak sağlamaktadır.