Ceza Muhakemesi Hukukunda Eski Hale Getirme

Abstract

Çalışmamızda Türk literatüründe genellikle detaylı olarak yer verilmemiş olan “ceza muhakemesi hukukunda eski hale getirme” kurumu ele alınmıştır. Türk Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK’ da) eski hale getirmeye ilişkin düzenlemeler Alman Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (StPO' nun) düzenlemeleriyle büyük ölçüde örtüştüğünden dolayı, kurumun açıklanmasında özellikle Alman içtihadı ve Alman doktrinindeki görüşler dikkate alınmıştır. Türkiye ve Almanya’da eski hale getirmeyle ilgili oldukça fazla sayıda mahkeme kararı olduğu görülmektedir. Bu durum eski hale getirme kurumunun uygulamadaki öneminin büyük olduğunun bir göstergesidir. Konumuzla ilgili olarak yargı kararları incelendiğinde; Alman içtihadında, genellikle kaçırılmış olan başvuru süresinin ne zaman kusurlu ya da kusursuz sayılacağı sorusuna yanıt arandığı gözlenmektedir. Eski hale getirme çerçevesinde “kusuru olmaksızın” ifadesinden tam olarak ne anlaşılması gerektiği ve hangi durumlarda söz konusu olabileceği sorusunun açıklığa kavuşturulabilmesi elzemdir. Nihayetinde eski hale getirme kurumundan faydalanmak isteyen kişinin buna dair başvurusunun başarılı olup olamayacağı ihtimalinin öngörülebilir olması oldukça önemlidir. İşte çalışmamızda eski hale getirmenin Türk ceza yargılamasındaki uygulama alanını belirginleştirebilmek için, bilhassa bahse konu olan sorulara cevap verilmeye çalışılmıştır. Zira konumuzla ilgili olarak Türk içtihadında ekseriyetle kanun yoluna başvuru hakkının kendisine bildirilmeyen ilgili kişinin kusursuz sayılacağı üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir.