Welcome to IKU Institutional Repository
OpenAccess@IKU is Istanbul Kultur University's Institutional Repository , established in June 2014 to digitally store and provide open access to academic and artistic outputs in line with international standards and intellectual property rights. The system includes various outputs such as articles, presentations, theses, books, book chapters, reports, encyclopedias, and works of art produced by the university's faculty members and students.
Recent Submissions
Item type:Publication, Access status: Open Access , Mehmet Vecihi'nin Feryad İsimli Eseri (İnceleme-Metin)(İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025) AYSEL, SEDANUR; Berna Civalıoğlu SevindikServet-i Fünun Dönemi bağımsız sanatçılarından olan Mehmet Vecihi 1869-1904 yılları arasında yaşamış bir yazardır. Döneminde çokça yazdığı roman ve hikayelerine rağmen günümüzde tanınırlığı düşüktür. Bu sebepledir ki eserleri Türk edebiyatında geniş bir inceleme alanı bulamamış ve gün yüzüne çıkarılamamıştır. Bu çalışmanın ilk bölümünde yazarın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Sonraki bölümlerde ise Mehmet Vecihi'nin "Feryad" isimli eseri Latin harflerine aktarılmış ve incelenmiştir. Mehmet Vecihi eserlerinde seçtiği aşk, evlilik, aldatma gibi temalar sebebiyle döneminde ün kazanmış yazarlarımızdan biridir. Bu eserinde de aşk ve aldatma temaları üzerinde durmuş, bir evliliğin yıkılışını anlatmıştır. Aldatılmanın kadın ruhu üzerinde bıraktığı yıpratıcı etkiyi anlattığı romanda aynı zamanda Servet-i Fünun döneminde kadının toplumdaki yerini de okuyucuya göstermiştir. Uğradığı bir iftira sonucunda toplumun ahlaksız olarak addettiği bir kadının yaşamını sürdürme mücadelesini işlemiştir.Item type:Publication, Access status: Open Access , Öz Güven ve Başarı İlişkisinin Derin Öğrenme Teknikleri ile Deneysel Analizi(İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025) DENİZ, BERKE; Fatma Patlar AkbulutBu araştırma, bireylerin öz güven düzeylerinin görev performansları üzerindeki etkilerini, çoklu veri türlerinin bütünleştirilmesiyle incelemektedir. Deneysel tasarımda katılımcılar nötr, olumlu ve olumsuz telkin koşullarında değerlendirilmiş; bilişsel beceriler ve karar verme süreçleri çeşitli görevlerle ölçülmüştür. Davranışsal verilerin yanı sıra EEG, kalp ritmi ve yüz ifadeleri gibi nörobilişsel ve fizyolojik göstergeler de toplanmıştır. Böylece öznel beyanlara dayalı olmayan, çok katmanlı ve nesnel bir veri seti oluşturulmuştur. Veriler, LSTM ve CNN tabanlı derin öğrenme modelleriyle analiz edilmiştir. EEG ve fizyolojik sinyaller zaman serisi modelleriyle işlenirken, video verileri CNN tabanlı mimariler ve MediaPipe kütüphanesiyle birlikte değerlendirilmiştir. Modaliteler erken ve geç füzyon yöntemleriyle birleştirilmiş; modellerin karar süreçleri SHAP değerleri ve attention haritalarıyla açıklanmıştır. Elde edilen bulgular, telkin türlerinin öz güven ve görev performansı üzerinde anlamlı farklılıklar yarattığını göstermektedir. Negatif telkin koşulunda dikkat ve zaman yönetimi performansı artarken, pozitif telkin koşulunda motivasyon ve problem çözme becerilerinde yükselme gözlenmiştir. Çalışma, öz güvenin yalnızca psikolojik bir olgu değil, aynı zamanda biyofizyolojik ve davranışsal göstergelerle ölçülebilen bir yapı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle araştırma, psikoloji, nörobilim ve yapay zekâ alanlarını birleştiren disiplinler arası bir yaklaşım sunarak literatüre yenilikçi bir katkı sağlamaktadır.Item type:Publication, Access status: Open Access , Türkiye'de Sosyoekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Öğrencilerin Üniversite ve Bölüm Tercihlerine Etkisi(İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025) YILDIRIM, SERKAN; Murat Taha BilişikBu tez çalışması, Türkiye'deki ilçelerin sosyoekonomik gelişmişlik düzeylerinin, bu ilçelerdeki ortaöğretim kurumlarından yeni mezun olan öğrencilerin yükseköğretime geçiş sürecindeki üniversite ve bölüm tercih örüntüleri üzerindeki etkisini kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de bölgeler, iller ve ilçeler arasında varlığı bilinen ve devam eden belirgin sosyoekonomik farklılıkların, eğitimde fırsat eşitliği ilkesini ne ölçüde etkilediği ve gençlerin akademik/mesleki geleceklerini nasıl şekillendirdiği sorunsalı, araştırmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Araştırmada, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yayınlanan ve Türkiye'deki 973 ilçeyi 8 ana boyut ve 56 değişken kullanarak sıralayan ve 6 gelişmişlik kademesine ayıran Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE-2022 İlçe) temel alınmıştır. İlçelerin bu SEGE kademeleri, araştırmanın ana bağımsız değişkenini oluşturmaktadır. Yükseköğretim tercih örüntülerini analiz etmek için ise Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından sunulan YÖK Atlas ilgili yerleştirme yılına ait verileri kullanılmıştır. Bu veriler; üniversite programlarına yerleşen öğrencilerin sayılarını, öğrenim durumlarını (Yeni Mezun, Eski Mezun), mezun oldukları liseyi, mezun oldukları lisenin türünü ve bulunduğu ilçeyi, yerleştikleri üniversitenin türünü, yerleştikleri bölümün türünü (Lisans, Ön Lisans), yerleştikleri bölümün puan türünü (DİL , EA, SAY, SÖZ, TYT), yerleştikleri bölümün burs türünü ve programın adı bilgilerini içermektedir. Ayrıca, lise bilgilerini doğrulamak ve eşleştirmeyi sağlamak için MEB verileri, oran hesaplamalarında payda olarak kullanılmak üzere TÜİK demografik verileri de kullanılmıştır. Nicel, betimsel ve ilişkisel bir araştırma modelinin benimsendiği çalışmada, farklı SEGE kademeleri arasında; (1) genel üniversiteye, lisans ve ön lisans programlarına yerleşme oranları, (2) tercih edilen üniversite türü (Devlet/Vakıf), (3) tercih edilen bölüm alanı (SAY, EA, SÖZ, DİL, vb.) dağılımları ve (4) tercih edilen programlardan en düşük başarı sırası kriteri bulunanlara yerleşilmesi açısından anlamlı farklılıklar olup olmadığı incelenmiştir. Ayrıca, okul türünün (Fen, Anadolu, Meslek, İmam Hatip, vb.) bu ilişkilerdeki rolü ve SEGE düzeyi ile etkileşimi de analiz edilmiştir. Veri analizinde betimsel istatistikler (frekans, yüzde, ortalama), karşılaştırmalı analizler (oran ve ortalama karşılaştırmaları) ve eğilim analizleri kullanılmıştır. Araştırmanın temel bulguları, ilçe sosyoekonomik gelişmişlik düzeyinin, öğrencilerin yükseköğretim tercihleri üzerinde güçlü, sistematik ve katmanlı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Gelişmişlik düzeyi arttıkça, genel üniversiteye ve özellikle 4 yıllık lisans programlarına yerleşme oranları anlamlı şekilde yükselmektedir. Vakıf üniversiteleri büyük ölçüde en gelişmiş (1. ve 2. Kademe) ilçelerden gelen öğrenciler tarafından tercih edilirken, daha az gelişmiş (5. ve 6. Kademe) ilçelerden gelen öğrenciler neredeyse tamamen devlet üniversitelerine ve oransal olarak daha fazla yönelmektedir. Benzer şekilde, bölüm alanı tercihlerinde de belirgin bir farklılaşma gözlenmiştir; üst kademelerden gelenler daha çok SAY (Tıp, Mühendislik) ve rekabetçi EA (Hukuk) alanlarına yönelirken, alt kademelerden gelenler lisans eğitimi içinde SÖZ alanlarına, diğer Sağlık Bilimleri (Hemşirelik vb.) ve Eğitim Fakültelerine oransal olarak daha fazla yerleşmektedir. Lise türünün de tercihler üzerinde önemli bir etkisi olmakla birlikte, bu etkinin lisenin bulunduğu ilçenin SEGE düzeyinden bağımsız olmadığı, aynı lise türünün farklı kademelerde farklı başarı profilleri sergilediği ve "kümülatif avantaj/dezavantaj" mekanizmalarının işlediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araştırma, Türkiye'deki bölgesel sosyoekonomik eşitsizliklerin eğitimde fırsat eşitliğini engellediğini, coğrafi konumun gençlerin yükseköğretimdeki yollarını ve kariyer olanaklarını belirlemede kritik bir faktör olduğunu ve eğitim sisteminin bu yapısal dezavantajları telafi etmede yetersiz kaldığını göstermektedir. Bulgular, eğitim politikaları ile bölgesel kalkınma politikalarının entegre bir şekilde ele alınması, özellikle dezavantajlı bölgelerdeki okullara ve öğrencilere yönelik pozitif ayrımcılık içeren destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve yükseköğretime geçişte adaleti artırıcı önlemlerin alınması gerekliliğini vurgulamaktadır.Item type:Publication, Access status: Open Access , Örgütsel İnsandışılaştırma ve Sessiz İstifa Arasındaki İlişkide Örgütsel Bağlılığın Düzenleyici Rolü: Türkiye'de Sağlık Sektöründe bir Araştırma(İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025) ABDULLAHOĞLU, FATİH; Ece Naz ErmişBu çalışma, sağlık sektöründe çalışanların örgütsel insandışılaştırma ve sessiz istifa arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Türkiye'de çeşitli sağlık kuruluşlarında görev yapan 365 sağlık çalışanından oluşan bir örneklem üzerinde anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler, IBM SPSS 22.0 ile analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, örgütsel insandışılaştırma ile sessiz istifa arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki, örgütsel bağlılık ile sessiz istifa arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki ve örgütsel insandışılaştırma ve sessiz istifa arasındaki ilişkide örgütsel bağlılığın düzenleyici bir rolü olduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgular ışığında, insandışılaştırma algısı olan çalışanların örgütsel bağlılık düzeylerini artıracak çalışmaların yapılması sessiz istifa davranışını azaltacağı öngörülmektedir. Çalışma sadece sağlık sektöründe yapılmış olup, diğer sektörlerde de yapılması önerilmektedir.Item type:Publication, Access status: Open Access , Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Kadın Kahraman Açısından Namus, Şeref ve Cinsellik Kavramları(İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025) GÜNDOĞAN, ZEHRA KALLE; Berna Civalıoğlu SevindikCumhuriyet'in ilanından sonra değişen toplumsal yapının edebiyata yansıması kaçınılmaz bir gerçektir. Özellikle kadının sosyal hayata dâhil olmasıyla romanlarda kadın kahramanlar çeşitlenen kimliklerle karşımıza çıkar. Bu tezimizde Cumhuriyet sonrası Türk romanının, kadın edebiyatı örneğinden hareketle değerlendirmesini yapmaya gayret ettik. Ayrıca romanlarda kadın sorunsalının ana problem olarak belirlenmiş olmasına dikkat ettik. Bahsi geçen Cumhuriyet tarihinin yüz yılı aşkın bir süre olması, elbette eser seçimini zorlaştırmıştır. Her bilimsel çalışmada olduğu gibi bu çalışmanın da nicelik olarak sınırı olması gerekliliği hasebiyle her dönemden kanonik kabul edilmiş eserler belirlenmiş ve bu eserler üzerine çalışma kararı alınmıştır. Güzide Sabri "Hicran Gecesi", Sait Faik Abasıyanık "Kayıp Aranıyor", Sevgi Soysal "Yürümek", Leyla Erbil "Tuhaf Bir Kadın", Pınar Kür "Asılacak Kadın", Ayla Kutlu "Cadı Ağacı", Erendiz Atasü "Gençliğin O Yakıcı Mevsimi" ve Duygu Asena "Aşk Gidiyorum Demez" adlı eserlerin kadın kahramanlarının toplumsal cinsiyete, cinselliğe ve namus kavramlarına bakış açısının feminist gözle incelendiği bu eserlerde, özellikle süreç içinde konunun ele alınış biçimindeki değişiklikler belirlenmiştir. Eser incelemelerinde feminist eleştiri, toplumsal cinsiyet temelli okuma ve psikanaliz yöntemlerinden yararlanılmıştır.