Türkleri konu alan operalardan G. Rossini'nin II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet) operası'nın incelenmesi - Gökçe, Beste (İstanbul Kültür Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Yönetimi Anabilim Dalı, 2011)
16. yüzyılın sonlarında doğan ve gelişim gösteren opera sanatı, ülkemizde de Osmanlı Dönemi'nde sahnelenmeye başlamıştır. Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla açılan tiyatrolarda oynanan temsiller, Cumhuriyet'in ilanının ardından konservatuvarların açılması ve ulusal operalarında bestelenmesi ile devam etmiştir. Tarih boyunca Türkleri konu alan pek çok opera bestelenmiştir. İtalya'da klasik dönemden romantik döneme geçiş sürecinde rol oynamış en önemli bestecilerden olan G. Rossini de Türkleri konu alan pek çok eser bestelemiştir. Bestecinin 1820 yılında yazdığı iki perdelik II. Mehmet Operası'nın incelendiği bu çalışmada, eserin yaratılış süreci ve sahnelenmesi ele alınmıştır. Araştırmanın içeriğinde II. Mehmet Operası'nın dünya prömiyeri (1820), Rossini Opera Festivali'nde sahnelenmesi (2008), Amerika prömiyeri (1988), Türkiye prömiyeri (1990) ve I. İstanbul Uluslararası Opera Festivali'nde sahnelenmesi (2010) reji anlayışı başta olmak üzere, dekor ve kostümleri ile oyuncuları da detaylandırılarak incelenmiştir. Bu çalışmada, opera besteyeleyen ünlü bestecilerinin eserlerine Türkleri konu etmelerindeki nedenler detaylandırılmış ve Osmanlı Dönemi'nin en önemli padişahlarından biri olan Fatih Sultan Mehmet hakkında yazılmış en önemli eser olarak görülen II. Mehmet Operası irdelenmiştir. Eserin yaratıcısı Rossini'nin yaşamı hakkında geniş bilgi içeren araştırmada, II. Mehmet Operası'nın farklı anlayışlarda sahnelenmesi çözümlenmiştir. Elde edilen verilerle çalışmanın dilimizde yazılan ilk kaynak olma niteliği sonucuna ulaşılacağı düşünülmektedir.

Opera, which was born toward the end of 16th century and developed later on, began to be performed in our country during Ottoman period. Plays that began with the opening of the theatres after the Declaration of Administrative Reforms continued with the conservatories on a national scale. Many operas have been written throughout history whose themes are Turks. G. Rossini, one of the most important composers of the classical and romantic period, composed many operas that involved Turks. In this study the two act opera Maometto II by Rossini was analyzed with regard to its composition and staging process. The study involves the world premiere (1820), Rossini Opera Festival (2008), America premiere (1988), Turkey premiere (1990) and the performance of Maometto II Opera at 1st Istanbul International Opera Festival (2010) with in terms of stage design, directing, costumes and players. In the present study, the reasons for famous opera composers to make Turks a theme of their compositions were analyzed. To this end the Maometto II Opera, an opera about one of the most important sultans of Ottoman Empire, Fatih Sultan Mehmet, was studied. This study contains plenty of information about the composer Rossini and the various interpretations of Maometto II Opera. With the data gathered it is evaluated that this study will be the first of its kind in Turkish.
The Analysis of G. Rossini's Maometto II Opera (Mehmet the Conqueror) in Terms of the Opera Which Have the Themes of Turks
Keywords: Müzik; Mehmed II; Opera; Türkler; Rossini, Gioacchino; Music; Turks