Periferik Sinir Kompresyon Yaralanmalarında Nöral Mobilizasyonun Histokimyasal, Elektrofizyolojik ve Fonksiyonel Sonuçlara Etkisi: Hayvan Çalışması - TEKİN, ÖZNUR GENÇOĞLU (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025)
Periferik sinir sistemi, merkezi sinir sistemiyle çevresel yapılar arasında iletişim sağlayarak somatik ve otonomik işlevleri düzenlemektedir. Kompresyon tipi yaralanmalar, sinir iletimini bozarak ağrı, duyu kaybı ve motor disfonksiyona neden olabilir. Sinir dokusunun iyileşmesini desteklemeye yönelik manuel tekniklere ilgi artmış; özellikle nöral mobilizasyonun terapötik potansiyeli ön plana çıkmıştır. Bu çalışma, deneysel bir periferik sinir kompresyon modeliyle nöral mobilizasyonun fonksiyonel, elektrofizyolojik ve histokimyasal etkilerini kapsamlı biçimde değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Toplam 24 Sprague Dawley albino rat rastgele olarak dört gruba ayrılmıştır: kontrol, sham, nöral mobilizasyon (NM) ve nöral mobilizasyon uygulanmayan (nonNM). Siyatik sinire ligatür yerleştirilerek sinir kompresyon modeli oluşturulmuş; NM uygulamasına postoperatif 3. günde başlanarak 14 gün boyunca, her gün aynı saatte ve anestezi kullanılmaksızın devam edilmiştir. Fonksiyonel değerlendirme, Siyatik Fonksiyonel İndeks (SFI) analizi ile; elektrofizyolojik değerlendirme ise motor eşik akım (mA) değerleri üzerinden yapılmıştır. Histolojik incelemelerde, ışık mikroskobisi ile kas ve sinir; elektron mikroskobu ile sinir dokusu analiz edilmiştir. SFI sonuçları yalnızca kontrol ve sham grupları arasında benzer bulunmuş (p=0,078); bu durum, kronik kompresyonun fonksiyonel düzeyde bozulmaya yol açtığını göstermiştir. NM grubunda SFI skorlarının nonNM grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunması (p<0,001), NM'nin fonksiyonel iyileşmeye katkı sağladığını ortaya koymuştur. Elektrofizyolojik değerlendirmede, NM ve nonNM grupları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır (p=0,481); bu da NM'nin kısa vadede sinir iletimi üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Histolojik bulgular, NM'nin sinirin distal segmentinde rejeneratif süreci destekleyebileceğini; ancak kompresyon bölgesinde bu etkinin sınırlı kaldığını ortaya koymuştur. Kas dokusunda ise NM ve nonNM grupları arasında belirgin bir fark izlenmemiştir. Elde edilen genel bulgular, NM'nin histolojik ve fonksiyonel açıdan rejenerasyon sürecini desteklediğini; ancak kısa vadede elektrofizyolojik iletim üzerinde anlamlı bir etkisinin bulunmadığını göstermiştir.
Keywords: Nöral Mobilizasyon; Periferik Sinir Yaralanması; Sinir Kompreyonu; Siyatik Sinir; Elektrofizyoloji; Histokimyasal; Fonksiyonel İyileşme