Orhan Pamuk Kurmacasında Gündelik Hayat - MELİKOĞLU, GÜLER UĞUR (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2022)
Bu çalışma Orhan Pamuk romanlarında gündelik hayatın temsillerine odaklanır. Orhan Pamuk'un Cevdet Bey ve Oğulları, Kara Kitap, Masumiyet Müzesi ve Kafamda Bir Tuhaflık adlı romanları çalışmanın inceleme metinleri olarak belirlenmiştir. Bu kapsamda çalışmada bu romanlar üzerinden Pamuk'un romancılığında gündelik hayatın nasıl algılandığı, hangi alanlar ve uygulamalar üzerinden temsil edildiği ve bu temsillerin Pamuk romancılığında nasıl bir anlama kavuştuğu incelenmiştir. Çalışmada Henri Lefebvre ve Michel de Certeau'nun gündelik hayat teorilerinden yararlanılmış ve çalışmanın tanımlamaları bu iki düşünürden hareketle oluşturulmuştur. Bu çalışma, Pamuk'un romancılığında kronik oluşturmak ve modernleşen Türkiye'nin serüvenini yazınsallaştırmak için gündelik hayatın romansal bir araç olarak kullanılıp kullanılmadığını araştırır. Bu vasıtayla çalışma, Pamuk'un yazarlık motivasyonlarına dair de bir öneri sunmayı amaçlar. Giriş bölümünde çalışmanın amacı, sınırları ve iddialarına dair bir çerçeve oluşturulmuş ve Orhan Pamuk hakkındaki çalışmalara değinilerek bu çalışmanın diğer çalışmalarla ilişkisi tartışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Cevdet Bey ve Oğulları romanı, modernleşen Türkiye'nin tarihi, aile içi ilişkiler, kent mekânı ve karakterlerin deneyimlediği can sıkıntısı etrafında incelenmiştir. Üçüncü bölümde Kara Kitap romanı; gündelik hayatın dışına çıkmanın imkanları bağlamında aile içi ilişkiler, sıra dışılığın mekânı olarak kent ve gündelik bir iletişim aracı olan köşe yazılarının dönüştürücü gücü bağlamında incelenmiştir. Dördüncü bölümde Masumiyet Müzesi; kentin değişimi, moda ve eşyalar üzerinden tüketim kültürü, Yeşilçam üzerinden ise sanat-iktidar ilişkilerinin gündelik hayattaki görünümleri incelenmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde Kafamda Bir Tuhaflık romanı, kırsaldan kente göç eden bireylerin aile içi ilişkilerindeki değişimler, kadınların şehirdeki deneyimleri ve İstanbul'un siluetinde yaşanan değişimler, gündelik deneyimler üzerinden ele alınmıştır.
Everyday Life in Orhan Pamuk's Fiction
▪ Doktora tezi.
Keywords: Orhan Pamuk; gündelik hayat; Henri Lefebvre; Michel de Certeau; Cevdet Bey ve Oğulları; Kara Kitap; Masumiyet Müzesi; Kafamda Bir Tuhaflık; Roman