Toplumcu gerçekçilik ve Sabahattin Ali'nin hikâye kişileri - Hasdedeoğlu, Mehmet Onur (İstanbul Kültür Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, 2008)
Bu çalısmanın konusu, günümüzde devrini tamamlamıs olan toplumcu gerçekçilik akımının ilkeleri dorultusunda, Sabahattin Ali'nin hikâye kisilerini tanımaktır. Ulasılması hedeflenen amaç, edebiyatın çesitli türlerinde eserler vermis olmasına karsın daha çok hikâyeci kimligiyle öne çıkan Sabahattin Ali'nin, hikâyelerinde yarattıgı kahramanları inceleme yoluyla, temsilcisi oldugu toplumcu gerçekçilik akımı içerisindeki yerini belirlemektir. Çalısmanın çekirdegini olusturan ?Sabahattin Ali'nin Hikâye Kisileri?nin incelenmeye baslanmasından önce, yazarın temsilcisi oldugu toplumcu gerçekçilik akımını meydana getiren sebepler ve bu akımın Türkiye'deki yansımaları ayrı bir bölüm halinde ele alınmıstır. Yazarın hikâye kisileri de toplumcu gerçekçiligin ilkeleri esas alınarak incelenmis ve kahramanların tasnifi buna göre yapılmıstır. Sabahattin Ali'nin hikâye kisilerinin incelenmesi, temelde dört ana baslık altında gerçeklestirilmistir. Kahramanlar kategorize edilirken toplumsal, bireysel ve sınıfsal özellikleri göz önünde bulundurulmustur. Buna göre incelemesi yapılan hikâye kisilerinin birinci grubunu, yazarın tutkulu kahramanları; ikinci grubunı köylü kasabalı ve aydın kahramanları; üçüncü grubunu ezen ve ezilen kahramanları; dördüncü ve son grubunu ise yozlasmısdejenere kahramanları teskil eder. Arastırma dogrultusunda, Sabahattin Ali'nin hikâyelerinde yarattıgı kahramanların farklı karakteristik niteliklere sahip olmalarından ötürü "tip" olarak adlandırılmasının ve kalıplasmıs belirli tip gruplarına sokulmasının saglıklı sonuçlara ulasılmasını engelleyebilecegi saptanmıstır. Bu sebeple, kahramanlarını yaratmıs oldugu toplumcu gerçekçiligin ilkeleri esas alınarak incelenmis ve kahramanlar bu dogrultuda belirli baslıklar altında yerlerini almıslardır.

The central concern of this thesis is to get acquainted with the dramatis personae in the short stories of Sabahattin Ali, in accordance with the principles of the social realism movement which is outdated in recent times. Although Sabahattin Ali has written in many genres of literature, he is best known by his identity of the storyteller. The main target of this story is to determine Sabahattin Ali?s position within the social realism movement of which he was a representative through studying the heroes which he created in his short stories. Before starting to analyse ?the Dramatis Personae in the Short Stories of Sabahattin Ali? which is the main core of this study, the main reasons which laid the groundwork for the social realism movement and the reflections of this movement in Turkey is discussed in a separate chapter. The dramatis personae in his short stories are analysed according to the principles of the social realism and the classification of them are done thus. The analyses of the dramatis personae of Sabahattin Ali are realized under four main titles. While the heroes are categorized, their social, individual and class characteristics are taken into consideration. To this categorization, the first group of the analysed dramatis personae include the ambitious heroes of the author; the second group, the heroes of the villages, towns and the intellectual ones; the third group, the heroes both oppressing and oppressed; and the fourth and last group, the corrupted and degenerated heroes. In accordance with this research it is determined that it would prevent to achieve accurate results to name the heroes in the short stories of Sabahattin Ali as ?types? and to be specified in definite character groups as the result of their having different characteristics. Therefore they are studied by taking the principles of the social realism, which created his heroes, into consideration and the heroes take their places under specific titles thereby.
Socialist realism and the dramatis personae in the short stories of Sabahattin Ali
Keywords: Türk Dili ve Edebiyatı; Sabahattin Ali; Toplumcu Gerçekçilik; Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı; Hikâye; Tip; Karakter; Kahraman