Üsküdar'daki Karaca Ahmet Dergâhı'nın Halkbilimi Açısından İncelenmesi - SÜZERGÖZ, GAYE NUR (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2024)
Üsküdar'daki Karaca Ahmet Dergâhı'nın Halkbilimi Açısından İncelenmesi adlı bu çalışma, giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde "kabir ziyareti" kavramının açıklaması yapılmıştır. Ardından Karaca Ahmet'in Alevilikle ilişkisi çerçevesinde ele alınmış ve halk hekimi kimliği, tarihi ve menkıbevi kişiliği ve gözcülük vasfı konunun teorik kısmının anlaşılması için özetlenmiştir. Birinci kısımda, Tasavvufun kelime kökeni ve anlamı, Tasavvufun etkilendiği kaynaklar, Türklerin tasavvufla tanışması, Anadolu'da tasavvuf ve tekke kültürünün gelişim ve yayılma tarihi ele alınmıştır. İkinci kısımda, Karaca Ahmet'in tarihi ve menkıbevi kimliği çeşitli kaynaklar araştırılarak ele alınmıştır. Üçüncü kısımda ise alan araştırması ele alınmıştır. Burada Karaca Ahmet Dergâhının yeri ve dergâhta yapılan anket sonuçlarının derlemesi ele alınmıştır. Bu araştırmada, Üsküdar'daki Karaca Ahmet Dergâhı ziyaretçilerinin ahlaki anlayışları, gelenekleri ve âdetleri incelenmektedir. Tasavvuf anlayışı, sûfilik ve bu çerçevede Karaca Ahmet Dergâhında gerçekleştirilen ibadetler, ideolojiler ve ritüeller detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. Bu çalışmada dergâhta gerçekleştirilen faaliyetlerin tanımlanması ve tasavvuf inancının günümüzdeki yansımaları aktarılmaya çalışılmıştır.
A Folk Study on the Karaca Ahmet Lodge Located in Üsküdar
Yüksek lisans tezi.
Keywords: Dergâh; Gözcülük; Halk Hekimi; Karaca Ahmet; Tasavvuf