XIX. Asır Kerkük Şuarasından Seyyi̇d Şükrî ve Dîvân'i - YALÇINKAYA, YAĞIZ (Türk Dil Kurumu, 2019)
Altı yüzyıllık bir zaman çizelgesine sahip; Türkistan’dan Balkanlar’a, uçsuz bucaksız bir coğrafyaya ait olan klasik Türk şiiri, on dokuzuncu asra gelindiğinde nefesini tüketmek üzeredir. Çalışmamıza konu olan şair Seyyid Şükrî, klasik şiirin bu veda çağında yaşamıştır. Kerküklü şair, tek eseri olan ve günümüze tek nüshası ulaşan Dîvân’ını burada tedvin etmiştir. Günümüze kadar hakkında bilimsel bir çalışma yapılmamış olduğu görülen Şükrî’yi ve Dîvân’ını tanımak ve tanıtmak çalışmamızın başlıca amacı olmuştur. Bu doğrultuda, ilk önce şair ile ilgili bilgi içerebilecek kaynaklar taranmış, elde edilen kısıtlı malumat ile birlikte, şairin eserinde verdikleri ışığında hayatı ile ilgili ayrıntılı bir çerçeve çizilmiştir. Daha sonra şairin tek eseri olan Dîvân ve bu divanı günümüze taşıyan yazma nüsha tanıtılmaya çalışılmıştır. Üçüncü kısımda, eserden örnekler verilerek şairin edebî kişliği, üslubu ve etkilendiği şairler üzerinde durulmuştur. Yapılan çalışma sonucunda şairin bölge edebiyatı ve klasik Türk şiiri içindeki yeri tespit edilmiş; on dokuzuncu yüzyılda, Kerkük’te yaşamış bir şair, günümüz klasik şiir araştırmacı ve okurlarının dikkatlerine takdim edilmiştir.

Classical Turkish poetry, which has a time frame of six centuries and belongs to a vast geography from Turkistan to the Balkans, is about to consume its breath when it comes to the nineteenth century. The poet Seyyid Şükrî, who is the subject of our study, lived in this farewell era of classical poetry. The poet, who was from Kirkuk, prepared his Dîvân here. The aim of our study is to recognize and to introduce Şükrî and his Dîvân, on which scientific work has not been made until today. In this direction, firstly, the sources which may contain information about the poet were scanned and, along with the limited information obtained, a detailed frame about his life was drawn in the light of the information given by the poet. Then Dîvân which is the only work of the poet and the copy of the manuscript which has been published to this day has been tried to be introduced. In the third part, by giving examples from the work, it was aimed to understand the poet’s literary personality, style and influences of poets. As a result of the study, the place of poet in regional literature and classical Turkish poetry was determined; a poet who lived in Kirkuk in the nineteenth century was introduced to the attention of contemporary poetry researchers and readers.
Seyyi̇d Şükri̇ From the Xixth Century Kirkuk Poets and His Dîvân
Keywords: Seyyid Şükrî; Klasik Türk Şiiri; On Dokuzuncu Yüzyıl; Kerkük