Müşteri İlişkileri Yönetimi İçin Manifold Öğrenme İle Denetimli Doğrusal Olmayan Boyut İndirgeme - YILMAZ, BEYTULLAH (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2023)
Veri hacimleri katlanarak artmasından dolayı, yüksek boyutlu veri setleri, analiz ve modellemenin yanı sıra görselleştirme ve yorumlama adımlarındaki performanslarında zorluklar ortaya çıkmaya başladı. Bu zorluğun bir sonucu olarak, onu tanımlamak için "boyutsallığın laneti" türetilmiştir. Çeşitli öğrenme yöntemleri, içsel bağlantılarını korurken veri setlerinin boyutlarını azaltarak boyutsallığın lanetini hafifletmeyi amaçladıkları için bu çalışmanın konusudur. Çoklu öğrenme algoritmalarının boyutsallığı düşürmedeki başarısına ilişkin çalışmalar cesaret verici olsa da bu çalışmanın büyük çoğunluğu ya hayali ya da sayısal veri setleriyle yürütülmüştür. Sonuç olarak, bu algoritmaların kategorik verilerle kullanım için uyarlanmasına yönelik araştırmalarda çok büyük bir boşluk vardır. Bu boşluğu doldurmak için, bu tezde önce kategorik veri kümeleri üzerinde öne çıkan manifold öğrenme algoritmalarını seçilmiş ve değerlendirilmiş, ardından sonuçlar derinlemesine analiz edilerek sunulmuştur. Manifold öğrenme teknikleri Çekirdek Temel Birleşen Analizi, İzomap, Lokal Doğrusal Gömme (LLE) (diğer 3 varyantı ile), t-Dağıtılmış Stokastik Komşu Gömme (t-SNE) ve Standart Manifold Yaklaşımı ve Projeksiyonu (UMAP) bu tez için seçilmiştir. Araştırmacılar, bir dizi farklı alandaki başarıları nedeniyle bu algoritmalara çok dikkat etmişlerdir. Bu çalışma, kategorik veriler bağlamında faydalarını keşfederek, boyut indirgeme yöntemlerine ilişkin artan bilgi birikimine katkıda bulunmaktadır. Bu çeşitli öğrenme algoritmalarının, kategorik veri setlerindeki temel yapıyı ve ilişkileri ne kadar iyi yakaladığını ve koruduğunu incelemek, bu yöntemleri değerlendirmenin önemli bir parçasıdır. Performansı değerlendirmek için çeşitli değerlendirme ölçüm teknikleri kullanılmıştır. Bulgular, kategorik verilere uygulandığında manifold öğrenme algoritmalarının güçlü yanlarını ve sınırlamalarını ortaya çıkararak, çeşitli veri türleriyle uğraşan araştırmacılar için yararlı bilgiler sağlamayı hedefler. Bu çalışmadan elde edilen bulgular, boyutluluk indirgeme yöntemlerinin kullanımını geliştirerek, yüksek boyutlu kategorik veri kümelerinin daha doğru modellenmesine ve yorumlanmasına yol açacaktır.
▪ Yüksek lisans tezi.
Keywords: Boyut İndirgeme; Manifold Öğrenme; Çekirdek Temel Birleşen Analizi; İzomap; Lokal Doğrusal Gömme; t-Dağıtılmış Stokastik komşu Gömme; Standart Manifold Yaklaşımı ve Projeksiyonu