Mekansal Ön Deneyimde Üç Boyutlu Görselleştirme Temsilinin Performatif Değerlendirmesi - YORULMAZ, MERTKAN (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2023)
Bugünün evrensel mimarlık pratiğinde dijital görselleştirme araçları, mekânın temsili noktasında önemli bir yer tutmaktadır. Bu temsil araçları gelişen teknolojiyle birlikte henüz inşa edilmeyen bir mekânı kolaylıkla betimleyebilirken; temsilin niteliği ve üretimindeki yaklaşım, mekâna yönelik olarak oluşturulan "ön deneyim"i manipüle edebilmektedir. Bununla birlikte üretilen temsilde mekâna yönelik çoklu duyusal girdilerin eksikliği, temsil edilen mekân ile deneyimlenen gerçek mekân arasında önemli farklar oluşturmaktadır. Mimari tasarım süreci ile sonuç ürün olan mekân arasındaki kopukluk ve deformasyonlar, kullanıcının mekân deneyimini olumsuz şekillendirmekte ve mimarlık pratiğini zedeleyebilmektedir. Dolayısıyla bu tez çalışması, mimarlık teorisinde ve pratiğinde önemli bir yer tutan mekân deneyimi konusunu, mekân atmosferi ve üç boyutlu görselleştirme temsili üzerinden ele alarak; temsil deneyiminin mekâna yönelik bir ön deneyim olarak çözümlemesini yapmaktadır. Görselleştirme temsilinin atmosferik niteliklerini performatif bir yaklaşımla eleştirerek, duyusal ve imgesel açıdan daha nitelikli bir hale getirmeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla sunduğu alan çalışmasında, görselleştirme temsilini mekânsal ses girdisi ile birlikte ele almakta ve gerçek mekânı betimleyen bir ön deneyim aracı olarak test etmektedir. Temsilin deneyim karşısındaki niteliğini incelerken, Peter Zumthor'un "Atmosfer" olgusunu mekânsal bir deneyim altlığı olarak kullanmaktadır. Çalışma araştırma desenini fenomenolojik yöntem üzerine kurgulamakta, alan çalışması protokol analizi, içerik analizi ve yapılandırılmış görüşme tekniklerine başvurmaktadır. Alan çalışması sonucunda bu tez, görselleştirme temsilinin potansiyel deneyimler üreten ve mekânın özgün atmosferini yansıtan bir temsil aracı olarak tasarım sürecini beslemesi gerektiğini savunmaktadır.
Performative Evaluation of Three Dimensionally Visualized Representation in Spatial Pre-Experience
▪ Yüksek lisans tezi.
Keywords: Mekân Deneyimi; Mimari Temsiller; Üç Boyutlu Görselleştirme; Mekân Atmosferi; Peter Zumthor; Duyular ve Algı; Işık ve Hacim