Dijital Reklamcılıkta Üretken Yapay Zekânın Yeri ve Yeni Üretim Pratikleri - KAYCAN, GİZEM (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025)
Bu tez çalışması, dijital reklamcılık alanında üretken yapay zekâ teknolojilerinin yükselişini ve bu teknolojilerin sektörde nasıl bir dönüşüm yarattığını kapsamlı biçimde incelemektedir. 21. yüzyılda dijitalleşmenin hız kazanmasıyla birlikte reklamcılık sektörü, yalnızca kullanılan mecralar bakımından değil aynı zamanda üretim süreçleri, içerik tasarımı, hedefleme yöntemleri ve iş gücü yapısı bakımından da bir dönüşüm sürecine girmiştir. Bu dönüşümün en belirgin boyutlarından biri, üretken yapay zekâ teknolojilerinin reklamcılık uygulama ve pratiklerine entegre olması olmuştur. Geleneksel reklamcılıktan dijital reklamcılığa geçiş, internetin yaygınlaşması ve web teknolojilerinin de gelişmesiyle birlikte hızlanmaktadır. Özellikle sosyal medya, mobil uygulamalar ve hedefli reklam sistemleri gibi yeni araçlarla reklamcılık daha interaktif, veriye dayalı ve kişiselleştirilebilir bir yapıya bürünmektedir. Bu süreçte yapay zekâ, veri analizi, kullanıcı davranışlarının öngörülmesi ve otomasyon gibi işlevlerde etkili bir rol üstlenmektedir. Bu dönemde ise üretken yapay zekâ uygulamalarının gelişmesiyle birlikte doğrudan içerik üretme süreçlerine dahil olmaktadır. Metin, görsel, ses ve video içeriklerinin insan müdahalesi olmadan oluşturulabilmesi, reklamcılık sektörünün yaratıcı doğasında yeni bir dönüşüm yaratmaktadır. Tezin temeli üretken yapay zekâ teknolojilerinin dijital reklamcılık pratiklerini nasıl dönüştürdüğü, sektörde çalışan bireylerin bu değişime nasıl uyum sağladıkları ve gelecekte bu teknolojilerin reklamcılık mesleği üzerindeki etkilerinin ne olabileceği sorularına yanıt aramaktır. Nitel bir araştırma olarak kurgulanmış çalışmada kapsamında veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme kullanılmıştır. Bulgular betimsel analiz ile incelenmiştir. İstanbul merkezli reklam ajanslarında reklam sürecinde çalışan yaratıcı ekip üyeleri, stratejistler ve yöneticilerle 15 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerde katılımcıların üretken yapay zekâyla ilgili bilgi düzeyleri, deneyimleri, beklentileri, kaygıları ve öngörüleri analiz edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen bulgular doğrultusunda yapay zekâ kullanan sektör çalışanlarının büyük çoğunluğunun yapay zekâyı özellikle içerik üretimi, grafik tasarım ve dijital pazarlama alanlarında yoğun biçimde iş süreçlerine entegre ettikleri görülmektedir. Katılımcılar tarafından yapay zekâ doğrudan yaratıcı değil, ancak yaratıcı süreci hızlandıran ve destekleyen bir araç olarak görülmektedir. Yapay zekâ kişiselleştirme ve hedeflemede etkili olsa da sezgisel yaratıcılığın yerini alamamaktadır. Katılımcılar açısından etik ve veri gizliliği konularında kaygılar öne çıkmakta, şeffaflık beklentisi yaygındır. Reklam ajanslarında roller dönüşmektedir; uygulayıcı roller zayıflarken yaratıcı karar vericilik öne çıkmaktadır. Katılımcıların büyük kısmı yapay zekâyı faydalı bulmakla birlikte, duygusal mesafe ve güvensizlik hisleri dikkat çekmektedir.
Keywords: Dijital Reklamcılık; Üretken Yapay Zekâ; Dijitalleşme; Yapay Zekâ Destekli İçerik