Meme Kanseri Hücrelerinde Emodin'in NLK-İlişkili Sinyal Yolaklarına Etkisinin Araştırılması - LABABIDI, HANADI (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025)
Meme kanseri, dünya genelinde kadınlar arasında en yaygın görülen malignitelerden biridir. Bazı alt tiplerde tedaviye direnç gelişmesi, yeni tedavi edici ajanların araştırılmasını zorunlu kılmaktadır. Doğal olarak bulunan ve antikanser özellikleri literatürde tanımlanmış bir bileşik olan Emodin'in, özellikle östrojen reseptörü (ER) ve MAPK sinyal yolakları ile etkileşimi açısından, meme kanseri üzerindeki moleküler etkileri tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, Emodin'in östrojen reseptörü pozitif (MCF7) ve üçlü negatif (MDA-MB-231) meme kanseri hücre hatlarında hücre proliferasyonu, canlılığı ve hücre ölümüne etkileri araştırılmıştır. Hücre canlılığı ve proliferasyonu; MTT analizi, sağkalım testi, koloni oluşum testi ve asılı damla yöntemi ile değerlendirilmiş ve her iki hücre hattında da doza bağlı olarak anlamlı bir canlılık inhibisyonu saptanmıştır. Bu etkinin, MCF7 hücrelerinde daha belirgin olduğu görülmüştür. Hücre ölümünün indüksiyonu, PI ve DiOC6 boyaları kullanılarak yapılan floresan analizlerle doğrulanmış, tedavi sonrası ölü hücre oranında artış gözlemlenmiştir. Ayrıca, propidyum iyodür (PI) ile yapılan hücre döngüsü analizi, hücrelerin belirli döngü fazlarında duraksadığını ortaya koymuş ve antiproliferatif etkiyi desteklemiştir. Emodin'in bu etkilerinin altında yatan moleküler mekanizmaları incelemek amacıyla, temel sinyal proteinlerinin ekspresyon ve fosforilasyon düzeyleri immunoblotlama yöntemi ile analiz edilmiştir. Tedavi sonucunda östrojen reseptör alfa (ERα) düzeyinde azalma ve MAPK yolaklarına ait ERK (pERK), JNK (pJNK) ve P38 (pp38) proteinlerinin fosforilasyon durumlarında değişiklikler gözlemlenmiştir. Ayrıca, birçok sinyal yolakta görev alan serin/treonin kinazlardan biri olan Nemo-like kinazın (NLK) ekspresyonunun, miR-208a aracılığıyla düzenlendiği ve bu durumun Emodin'in antikanser etkileriyle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, Emodin'in antitümör etkisini ER sinyal yolunu hedefleyerek ve MAPK sinyal yolaklarını modüle ederek gösterdiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, miR-208a/NLK aksının bu mekanizmada rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu çalışma, Emodin'in moleküler etkilerine dair önemli veriler sunmakta ve meme kanseri alt tipleri için kombine tedavi yaklaşımlarında potansiyel bir ajan olarak kullanılabileceğini desteklemektedir.
Keywords: Meme kanseri; Emodin; Östrojen reseptörü (ERα); MAPK; miR-208a; Nemo-benzeri kinaz (NLK)