Kira Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk - BARUTÇU, MELTEM (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025)
Geçmişten günümüze her coğrafyanın kendi gelenek görenek, ihtiyaç ve kültürlerine uygun olacak şekilde uyuşmazlıkların çözümünde çok çeşitli yöntemler uygulanmıştır. Yakın geçmişe kadar hukuki uyuşmazlıkların çözümünde mahkeme yargısı akla ilk gelen ve en fazla başvurulan yöntem olurken davaların yığılması, yargılama süreçlerinin çok uzun ve masraflı olması uyuşmazlıkları daha barışçıl yollarla çözüp, ilişkilerin iyi bir şekilde devam etmesi için alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri aramaya ve uygulamaya sebep olmuştur. Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri mahkeme yargısına göre daha hızlı, daha az masrafla ve uyuşmazlığın tüm taraflarının menfaatine olacak şekilde çözüm yollarının hedeflendiği bir yöntem olarak tercih edilmeye başlanmıştır. Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri arasında en yaygın olan, en çok başvurulan yöntem ise arabuluculuktur. Arabuluculuk, oldukça eski bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemi olup çok eski çağlardan bu yana kullanılmaktadır. Arabuluculuk yeni keşfedilmiş bir uyuşmazlık çözüm yöntemi olmayıp, nispeten yeni olan arabuluculuğun kurumsal olarak mevzuat içerisinde hukuk sistemine dahil edilerek uygulamada kullanılmaya başlanmasıdır. 2012 yılında 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 2013 yılında Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği kabul edilmiş ve arabuluculuk Türk hukuk sistemine dahil edilmiştir. Dava şartı arabuluculuk konusunda en yeni olan alanlardan biri ise kira uyuşmazlıklarıdır. 01.09.2023 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/B maddesi ile zaten arabuluculuğa elverişli olan kira hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar da dahil olmak üzere birkaç alanda daha dava şartı arabuluculuk uygulanması düzenlenmiştir. Kira hukukunda zorunlu arabuluculuk, kira hukukundan doğan uyuşmazlıklarda kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra ve İflas Kanuna göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler hariç olmak üzere, tüm kira ilişkilerini kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Son yıllarda ülkemizde kira uyuşmazlıklarına dayalı dava sayısı oldukça artmış olup, yargılama uzun yıllar sürmekte ve bu durum hem kiraya veren hem kiracı için çeşitli mağduriyetlere sebep olmaktadır. Bu mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi için kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk verimli bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu çalışmanın ilk bölümünde genel olarak alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri ve bilhassa arabuluculuk hakkında bilgi verilerek, ikinci bölümünde kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile yapılan yenilikler dikkate alınarak, farklı Yargıtay kararlarından yararlanılarak ve doktrindeki bazı farklı görüşlere yer verilerek ele alınmış, üçüncü bölümünde ise kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreci; başlaması, yürütülmesi, sona ermesi ve sonuçları detaylarıyla açıklanarak kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk hakkında bir inceleme yapılması amaçlanmıştır.
Keywords: Kira Hukuku; Kira; Arabuluculuk; Arabulucu; Kira Uyuşmazlıkları