Bağımsız Denetimde Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi ve Uyum Sürecine Yönelik Bir Araştırma - ÖZGÜL, AHMET YİĞİT (İstanbul Kültür Üniversitesi, 2025)
Bu araştırmanın amacı, bağımsız denetim faaliyetleri kapsamında sunulan sürdürülebilirlik güvence hizmetlerinin kalitesini değerlendirmek ve denetim sonrasında sürdürülebilirlik politikalarının kurumlara entegrasyonu ile bu politikaların uygulama düzeyinde kurumsal yapılarla ne derece uyumlu olduğunu incelemektir. Sürdürülebilirlik ilkelerinin yalnızca raporlama süreçleriyle sınırlı kalmayıp, kurum kültürü ve stratejik yönetim anlayışıyla bütünleşmesi, bu araştırmanın temel odak noktalarından biridir. Çalışmada, nicel yöntem yaklaşımı benimsenmiş ve nicel veri toplama tekniklerinden yararlanılmıştır. Nicel boyutta, Martínez-Ferrero ve arkadaşları (2018) tarafından geliştirilen sürdürülebilirlik güvence denetimi kalite ölçütlerinden uyarlanmış ve Luke ve arkadaşlarının (2014) Program Sustainability Assessment Tool (PSAT) çerçevesinden esinlenilerek oluşturulmuş bir anket kullanılmıştır. Bu anket aracılığıyla 127 bağımsız denetçiden elektronik ortamda veri toplanmış ve veriler SPSS yazılımı ile analiz edilmiştir. Analiz sürecinde tanımlayıcı istatistikler, frekans analizleri ve Cronbach's Alpha güvenirlik testleri uygulanarak verilerin geçerliliği ve güvenilirliği değerlendirilmiştir. Analiz sonuçları, bağımsız denetçilerin sürdürülebilirlik güvence hizmetlerine yönelik genel değerlendirmelerinin olumlu olduğunu ortaya koymakla birlikte, denetim sonrası süreçlerde sürdürülebilirlik politikalarının kurumsal yapılarla etkin biçimde bütünleşmediğine işaret etmektedir. Özellikle sürdürülebilirlik ilke ve politikalarının izlenmesi, performans göstergeleriyle değerlendirilmesi ve düzenli olarak raporlanması konularında yetersizlikler bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, sürdürülebilirlik güvence hizmetlerinin yalnızca denetim dönemlerinde geçici olarak gündeme geldiğini, fakat kurumsal davranışları dönüştürme noktasında kalıcı bir etki yaratmakta zorlandığını göstermektedir. Araştırmada, sürdürülebilirlik denetimi uygulamalarının kurumsal stratejik planlama süreçlerine entegre edilmesinin gerekliliği vurgulanmakta; yalnızca kalite standartlarına dayalı teknik yeterlilikle sınırlı kalmayan, aynı zamanda uzun vadeli etkiler oluşturabilecek bütüncül bir yaklaşımın önemine dikkat çekilmektedir. Araştırmanın önerileri arasında, sürdürülebilirlik güvence hizmetlerinin uluslararası düzeyde belirlenmiş kalite çerçeveleriyle daha sıkı bir şekilde uyumlaştırılması, denetim sonrası takip ve raporlama mekanizmalarının yasal ve yönetsel düzeyde yapılandırılması, kurum içi sürdürülebilirlik sorumluluklarının açık biçimde tanımlanması ve bu kapsamda denetçilerin rehberlik eden bir yapıya kavuşması yer almaktadır.
Keywords: Denetim; Bağımsız Denetim; Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi